سه‌شنبه, 9 خرداد 1396


تماس با ما

ارومیه - بلوار شهید باهنر - شرکت سهامی آب منطقه ای آذربایجان غربی
کد پستی : ۵۷۱۳۱۵۹۵۵۵۴
تلفن :  ۳۳۴۵۴۰۹۵ ـ ۳۳۴۴۷۰۵۲ ـ ۳۳۴۴۲۷۲۰ـ ۰۴۴
فکس : ۳۳۴۴۰۰۹۱ ـ ۰۴۴

ایمیل : info@agrw.ir
 

 

آمار بازدیدکنندگان
کاربران آنلاین :7
بیشترین بازدید همزمان:90
بازدید امروز :1472
بازدید دیروز :1171
کل بازدید :652993
میانگین بازدید :751
آخرین به روزرسانی:1396/03/09 11:28:38

 

سد انحرافی قورمیش بوکان

 

درشهرستان بوکان آثار باستانی متعددی وجود دارد . این آثار اغلب شامل سکونتگاه ها ، قلعه هاو محل های دیده بانی می باشند . لیکن سیستم های تامین آب و آبرسانی به آنها مورد تحقیق خاص قرار نگرفته است . سد انحرافی قورمیش در معرض از بین رفتن کامل قرار گرفته و عوامل طبیعی و انسان هر دو آنرا تحت تاثیر قرار داده اند .

موقعیت و راههای دسترسی

سد قدیمی قورمیش در شهرستان بوکان قرار دارد و دسترسی به آن از راه شنی منشعب از جاده آسفالت بوکان - میاندوآب امکان پذیر می باشد . راه شنی یاد شده از مقابل روستای اوچ کند واقع در سیزده کیلومتری شمال بوکان بسوی شرق یعنی روستای قورمیش کشیده شده و سد قورمیش در کیلومتر دو آن به فاصله 150 متر از جاده در داخل یک مسیل واقع گردیده است .

اهداف اجرائی و شرایط فعلی سد

هدف اصلی احداث سد قورمیش جمع آوری آب سه نهر و زهکش موجود در بالادست سد و انحراف این آبها به یک کانال در ساحل راست بوده است . این سد در حال حاضر نیز با وجود تخریبات وارده عمل انحراف آب را انجام می دهد . لیکن با شسته شدن و تخریب بدنه سد در مجاورت سرریز بعلت عدم مراقبت از سد ، مسیری برای جریان یافتن آب به موازات بدنه سد و تقریبا" مماس با آن ، در بالادست بدنه ایجاد شده و به مرور تا عمق 2.15 متر را شسته و بدنه را در معرض خطر قرار داده است .

نوع تاسیسات آبی

تاسیسات ساخته شده شامل یک سد جمع آوری کننده انحرافی پایه دار سنگی با ملات رسی - آهکی و یک سرریز حفر شده در سنگ و کانال آب بر در تکیه گاه راست در امتداد سرریز می باشد .

مصالح ساختمانی و منابع قرضه

کلیه مصالح بکار رفته در سد یعنی سنگ آهک ، رس و آهک پخته از مجاورت سد تامین شده است .

دیدگاههای مهندسی

با استفاده از خاصیت کم نفوذ پذیری رسها و بهره برداری از موقعیت آنها در محل سد که همچون یک فرش تقریبا" نفوذ ناپذیر پشت سد را آببندی نموده است نیاز به احداث دیواره آببند (Cut off) برطرف شده است . سرریز سد که در مواقع عادی نقش آبگیر آنرا نیز داشته است در منتهی الیه جناح راست واقع شده و عبارت از یک بخش بریده شده در سنگ آهک هاست که با شیب حدود 40 درجه و سطح ناصاف به کانال آب بر ختم می شود . اختلاف ارتفاع لبه بالائی سرریز و کف کانال حدود 2 متر میباشد . ناصافی سطح سرسره آبی منتهی به کانال گرچه ممکن است حاصل مرور زمان باشد . ولی در کاهش انرژی آب سرریز شده بی تاثیر نبوده است . ابتدای کانال نیز در طول 4-3 متر در سنگ آهک حفر شده و دوام کانال را در این بخش تضمین نموده است .

دیدگاههای تاریخی و باستانشناختی

معماری
مصالح سنگی بکار رفته در بدنه سد قورمیش همه از جنس سنگ آهک در اندازه های مختلف و بصورت لاشه است . بین سنگ ها ملات مقاومی وجود دارد و با اینکه بخشی از دیواره شمالی سد بطول حدودا" 20.3 متر مورد تخریب قرار گرفته و از بین رفته است مع الوصوف طول باقیمانده آن به استناد بقایای موجود 110.7 متر میباشد . عرض دیواره سد 2.80 و مرتفع ترین بخش آن 2.10 متر از زمین طبیعی اندازه گیری شده است .
سد قورمیش پشت بندهای نیم دایره ای داشته که هنوز بقایای آن در دیواره سد مشهود می باشد . این پشت بندها (باستیونها) توپر و سنگی اند ساختن آنها در جبهه غربی سد بمنظور تقویت و تحکیم هرچه بیشتر این بنا بوده است . فواصل پشت بندها از هم به یک اندازه نیست . این فاصله ها به ترتیب از شمال به جنوب عبارتند از 17.80 ، 17.50 ، 17.20 ، 17.90 ، 17.20 و 14.30 متر .

قدمت
با توجه به مطالعات انطباقی ، سد قورمیش مربوط به اواخر دوره صفویه است .

 

نمای عمومی مسیل و سد انحرافی قورمیش
I- روستای قورمیش II- انهار سه گانه III- جاده شنی قورمیش - اوچ کند

مجرای محدود و عمیق شده عبور سیلابها در پشت ، کناره و پایاب سد قورمیش


دورنمای سد از تکیه گاه چپ
I- بدنه سنگی سد II- لایه های سنگ آهک محل سرریز III- رسوبات رسی


دورنمای سد از پائین دست
I- کانال سنتی ساحل راست II- بدنه سنگی سد


نمای نزدیک سد و سرریز تخریب شده (دید از دریاچه به پائین دست)
I- لایه سنگ آهکی محل عبور آب سرریز شونده


نمای نزدیک دیواره تخریب شده سد در مجاورت سرریز
I- کانال انتقال آب سد II- بخش سنگ آهکی ابتدای کانال


رویه پائین دست سد
I- انباشت مصالح ساختمانی تخریب شده سد


نمای نزدیک رویه پائین دست سد

 


 


بازدید:3528
آخرین به روزرسانی: 1395/08/09

« اقتصاد مقاومتی؛ تولید و اشتغال »

© تمامی حقوق این وب‌سایت، متعلق به شركت سهامی آب منطقه‌ای آذربايجان‌غربي است.  |  تولید و پشتیبانی: گروه دیبا